คงไม่มีใครอยากนำเรื่องส้วมกับเรื่องอาหารมาปนเปกัน แต่สถาปนิกชาวสวีเดนซึ่งหวังที่จะทำบางสิ่งบางอย่างเพื่อโลกไม่คิดเช่นนั้น Anders Wilhelmson กำลังมุ่งมั่นในการพัฒนา "Peepoo" ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพ ซึ่งทำหน้าที่เป็นทั้ง "ส้วม" และ "ปุ๋ย" ในคราวเดียวกัน

องค์การสหประชาชาติ(UN) ประเมินว่าปัจจุบันประชากรจำนวน 2.6 พันล้านคน หรือผู้คนราว 40% ทั่วโลก ไม่สามารถเข้าถึงห้องส้วม โดยเฉพาะตามชุมชนแออัดในประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งนับว่าเป็นปัญหาใหญ่ด้านสุขอนามัย เพราะเมื่อไม่มีส้วมคนก็จะขับถ่ายในพื้นที่เปิด หรืออึใส่ถุงพลาสติกแล้วเขวี้ยงทิ้งไปตามมีตามเกิด เชื้อโรคต่างๆ ก็ปนเปื้อนลงสู่แหล่งน้ำดื่ม ทำให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมตามมา

Anders Wilhelmson สถาปนิกและอาจารย์มหาวิทยาลัยสต็อกโฮล์ม พบว่าชุมชนแออัดในประเทศเคนย่าแม้จะมีประชากรหนาแน่น แต่กลับมีพื้นที่โล่งๆ มากพอที่จะนำของเสียต่างๆ ไปฝังได้ เขาจึงปิ๊งไอเดียในการออกแบบ "Peepoo" ถุงพลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพสำหรับทำหน้าที่เป็นห้องส้วมแบบใช้แล้วทิ้ง ซึ่งนอกจากจะช่วยให้ถูกสุขลักษณะมากขึ้นแล้ว หลังจากใช้งานเสร็จยังสามารถนำไปฝังเป็นปุ๋ย และปลูกพืชพันธุ์ต่างๆ จนอาจจะกลาย
เป็นสวนผักในเมืองได้อีกด้วย

ถุง Peepoo นี้หน้าตาคล้ายๆ ถุงพลาสติกทั่วไป สามารถยืดได้ ภายในถุงมีซับในอีกชั้นที่เคลือบด้วยแผ่นฟิล์มยูเรียบางๆ ผลิตจากพลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพที่ได้รับมาตรฐานจากสหภาพยุโรป(EU standard EN13432) โดยหลังจากเน่าเปื่อยลงแล้ว โมเลกุลจะแตกตัวกลายเป็นคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ และชีวมวล นอกจากนั้น 45% ของพลาสติกนั้นทำมาจากวัสดุที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ และกำลังพัฒนาไปสู่การใช้วัสดุหมุนเวียน 100% ในอนาคต

Peepoo เปรียบได้กับส้วมเคลื่อนที่ ง่ายต่อการพกพาเนื่องจากมีขนาดเล็กและน้ำหนักเบา ต้องการใช้งานเมื่อไหร่ก็หามุมส่วนตัว ลับตาคนนิดนึง อึใส่ถุงได้ตามอัธยาศัย แต่หากต้องการความสะดวกมากขึ้น ก็สามารถตัดขวดน้ำดื่มมารองถุงก่อนใช้งานได้ นอกจากนั้นยังไม่ต้องกังวลเรื่องกลิ่น เพราะ Peepoo จะปราศจากกลิ่นไปอย่างน้อย 24 ชั่วโมงหลังใช้งาน

หลังจากปลดทุกข์เรียบร้อยแล้ว ให้ผูกปมมัดปากถุง Peepoo แล้วนำไปฝังดิน เมื่อยูเรียสัมผัสกับอึหรือฉี่ จะสลายตัวเป็นแอมโมเนียและคาร์บอเนต นอกจากนี้สารอินทรีย์อื่นๆ ที่เป็นแหล่งของเชื้อโรคจะถูกยับยั้งการเจริญเติบโตภายใน 2-4 สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิโดยรอบ เมื่อถุงย่อยสลาย อึก็จะกลายเป็นปุ๋ยชั้นเยี่ยม ซึ่งประกอบด้วยไนโตรเจนเป็นหลัก ทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ ช่วยปรับโครงสร้างดิน ปรับความเป็นกรด-ด่าง และทำให้ดินอุ้มน้ำได้ดีขึ้น เหมาะที่จะทำการเพาะปลูกต่อไป ประกอบกับปัจจุบันปุ๋ยมีราคาแพง และเป็นสินค้าที่ขาดแคลนในประเทศกำลังพัฒนา จึงเป็นโอกาสที่ดีหากสามารถผลิตปุ๋ยได้เอง

Wilhelmson ตั้งราคาถุง Peepoo ไว้ที่ 2-3 เซนต์ โดยต้องการเจาะกลุ่มตลาดที่ขาดแคลนส้วม และมีกำลังซื้อน้อย หลังจากการทดสอบตลาดในเคนย่าและอินเดียประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี ในปีนี้เขาจึงตั้งเป้าว่าจะขยายกำลังการผลิตถุง Peepoo ให้มากขึ้น

Jack Sim ผู้ก่อตั้ง องค์การส้วมโลก(World Toilet Organization : WTO) ถึงกับเอ่ยว่า Peepoo เป็นอีกหนึ่งวิธีการแก้ปัญหาสุขอนามัยด้วยส้วมราคาถูก



ที่มา
www.peepoople.com
www.inhabitat.com
www.nytimes.com

. . . . . . . . . . .